| |
|
> Slottoespraak 2de SFL-trefdag
In het recentste nummer van Le Monde diplomatique beschrijft John Berger
hoe mensen elke dag opnieuw wegwijzers volgen. Wegwijzers langs de wegen,
in de stations, op de luchthavens, of waar dan ook. Sommigen reizen voor
het plezier, anderen om zaken te doen, maar velen reizen met een gevoel
van leegte en vertwijfeling. Op de bestemming aangekomen, stellen ze vast
dat ze niet zijn waar ze eigenlijk naar toe wilden. Ons leven staat vol
wegwijzers die verwijzen naar ‘democratie’ en ‘vrijheid’,
maar ook naar ‘geluk’, ‘welvaart’ of ‘nationalisme’.
Het zijn stuk voor stuk begrippen waarvan de inhoud wordt bijgeschaafd
om de geesten in verwarring te brengen.
In deze neoliberale wereld horen mensen te consumeren zonder zich vragen
te stellen. Geen vragen over het verleden, geen vragen over de toekomst.
Enkel eindeloos bewegen in het heden of zeg maar in het Nergens, is toegelaten.
Maar ondanks het onmetelijke geluk en de moraallessen die de beeldbuis
ons brengt, voelen heel wat Vlamingen onzekerheid, omdat ze zich op een
of andere manier toch vragen stellen. Ze zien een chaos waarin zogenaamde
progressieve Vlaamsgezinden naar de VLD overstappen, socialisten overheidsbedrijven
privatiseren, Vlaams-nationalisten een ultraliberaal kapitalisme bepleiten
of waarin velen extreem-rechts als het laatste electorale wapen tegen
een ontspoord establishment zien.
Veel mensen beseffen dat er in Vlaanderen en daarbuiten op sociaal en
ecologisch vlak gigantisch veel fout loopt, maar toch overheerst vaak
het gevoel dat men er niets kan aan veranderen. Velen denken dan maar
mee te moeten met hun tijd, maar het onbehagen blijft.
Waarom is er zoveel twijfel en immobilisme? Waarom worden waarden en
verworvenheden die de mens in het verleden met veel moeite heeft weten
te verwerven vandaag vaak zonder slag of stoot weer ongedaan gemaakt?
Er zullen wel een aantal verklaringen zijn, maar vast staat dat mensen
steeds moeilijker analyses kunnen maken omdat hun zicht vertroebeld wordt
door de informatie die op hen afkomt. We worden bedolven onder informatie
over de meest uiteenlopende en specifieke onderwerpen, maar een kritische
analyse over hoe onze maatschappij werkt en wat er fout loopt, is nauwelijks
te vinden, laat staan dat deze ideeën het grote publiek bereiken.
De hardnekkige mist aan informatie die hierdoor ontstaat, is het ideale
milieu om de volksmacht af te bouwen en maatregelen door te drukken die
het volk bij helder weer nooit zou geslikt hebben. Het debat over de Europese
grondwet heeft bijvoorbeeld haarfijn aangetoond dat onze machtspolitici,
steunend op de grote media, mensen overspoelen met mooie woorden om een
akelig neoliberaal project gerealiseerd te krijgen. Kritische stemmen
kwamen niet aan bod of werden als ‘zeer gevaarlijk’ afgedaan.
Dat de Europese grondwet in onze buurlanden zo’n opdoffer heeft
gekregen, is voorlopig niet meer dan een hoopgevende uitzondering, want
intussen zijn al bijzonder veel ultraliberale maatregelen gerealiseerd.
Het beeld dat ik hier geschetst heb, is misschien nogal veralgemenend,
want natuurlijk zijn er ook veel mensen ondanks alles actief bezig met
het ‘werken aan een andere wereld’. Het verzet tegen de Europese
grondwet, de oorlog in Irak, de honger in de wereld, folteringen, de nationaliteitenproblematiek
enzovoort, het zijn stuk voor stuk belangrijke thema’s. Alleen ontbreekt
vaak een algemene analyse, want op deze aarde hangt alles samen met alles.
Zo is het absurd om als Vlaamsgezinden enkel de Vlaamse onafhankelijkheid
te bepleiten en blind te zijn voor alle andere maatschappelijke ontwikkelingen.
We moeten terug leren naar het geheel te kijken en niet naar de aparte
schakels. Als we kunnen doorgronden hoe een systeem functioneert, vallen
twijfels en onzekerheden voor een groot stuk weg en kan er gedacht worden
aan verandering. Daarom mogen we zeker niet vies zijn van wat ideologische
vorming.
Als ik vertel dat de linkse of sociaalvoelende Vlaamse beweging nooit
heel groot is geweest, dan zullen weinigen dat waarschijnlijk betwisten.
Toch bereikte de Vlaamse beweging pas hoogtepunten als Vlaamse en sociale
eisen aan elkaar gekoppeld werden. Jammer genoeg lijkt de Vlaamse beweging
– die hopeloos naar een tweede adem zoekt – dit opnieuw vergeten
te zijn. Anderzijds heeft de progressieve Vlaamse beweging zichzelf soms
ook wat verwaarloosd. Er werd en wordt veel moeite gedaan om progressieve
ideeën te beschermen of ingang te doen vinden in de klassieke Vlaamse
beweging, op zich een perfect te verdedigen keuze. Maar misschien had
ook het eigen huis wat meer onderhoud kunnen krijgen.
Dat laatste was de directe aanleiding om eind 2003 met SFL te beginnen
en de sociaalvoelende Vlaamse beweging van binnenuit te versterken. Dit
gebeurt op twee manieren: 1. Het samenbrengen van linkse nationalisten,
sociaalflaminganten, progressieve Vlaamsgezinden of hoe je ze ook wil
noemen om het onderlinge contact en de goede verstandhouding te versterken.
2. Het nadenken over ons Vlaams en sociaal gedachtegoed om tot een zekere
convergentie te komen in de analyses die we maken. SFL werd niet gelanceerd
als een nieuwe organisatie in een vaste vorm. De bedoeling is om geleidelijk
te groeien in functie van de mogelijkheden en verwachtingen. Voor alle
duidelijkheid staat zelfs de naam nog niet vast. Alleen is het aartsmoeilijk
om een goede naam te vinden, voorstellen zijn dus nog altijd welkom.
Om toch enkele lijnen uit te zetten waarbinnen we willen werken, werd
een voorlopig manifest geschreven. We willen ons immers duidelijk als
Vlaams en sociaal profileren. In discussies mag geen enkel thema taboe
zijn en we moeten het aandurven onze eigen stellingen in vraag te trekken.
Toch is het de bedoeling om ons ideeëngoed te verfijnen en niet om
het vijf jaar later volledig om te gooien. Dat laatste zou trouwens een
bewijs zijn dat de discussies slecht zijn verlopen.
Een jaar geleden hielden we een eerste treffen in het West-Vlaamse Deerlijk.
Daar bleek duidelijk nood te zijn onderlinge discussie en contact. De
enthousiaste sfeer van die dag deed ons beslissen om op verschillende
plaatsen in Vlaanderen activiteiten te organiseren. In Leuven, Antwerpen,
Gent en Brussel werden er discussieavonden gehouden over de term ‘soevereinisme’,
in Gent en Brussel kwam het boek ‘De Rode Tong van de Leeuw’
aan bod dat eerder dit jaar bij Meervoud verscheen en in Gent werd aan
de vooravond van de referenda in Frankrijk en Nederland gesproken over
de Europese grondwet.
De opkomst bij de activiteiten was wisselend, maar duidelijk hoger naarmate
het jaar vorderde. Naast de bekende gezichten, doken er ook opmerkelijk
veel nieuwe gezichten op en telkens was de tevredenheid bij de deelnemers
heel hoog. Over het hele jaar genomen hebben toch meer dan honderd verschillende
mensen deelgenomen aan onze activiteiten en voor een eerste jaar lijkt
mij dat niet slecht. Zeker als je weet dat er zowel Vlaams-nationalisten
als zogenaamde progressieven zijn die denken dat de begrippen Vlaams en
sociaal staan voor water en vuur.
Afgezien van regelmatige vergaderingen werden er tijdens het werkjaar
schriftelijke opmerkingen geformuleerd op het voorlopige manifest en werd
er een tweede versie geschreven door Miel Dullaert. Deze teksten zijn
te vinden op onze webstek.
Hoewel SFL zeker de ambitie heeft om te groeien, mogen we de verwachtingen
volgens mij niet te hoog leggen. Dit kan enkel tot ontgoocheling leiden.
Zorgen dat er een goede sfeer is, met respect voor ieders mening en een
opbouwende discussie is al een mooie prestatie. Laten we maar langzaam
en regelmatig groeien, zonder te veel hooi op de vork te nemen. Het is
immers belangrijk om ons Vlaams-sociale huis op stevige fundamenten te
bouwen. Daarbij moeten we waken over ons gemeenschappelijk gedachtegoed,
maar zeker ook over een goede onderlinge verstandhouding.
Na deze trefdag gaan we zo snel mogelijk aan tafel zitten om het volgende
werkjaar vast te leggen. Waar en wanneer zullen we welke activiteiten
organiseren, dat zal waarschijnlijk de belangrijkste vraag zijn. Wie weet
kunnen we vandaag nog een datum vastleggen...
Waar het waarschijnlijk ook zal over gaan is ons manifest, of hoe we het
ook gaan noemen. Als alles goed gaat zouden we op de volgende trefdag
de nieuwe tekst kunnen goedkeuren, niet alleen voor onszelf, maar om aan
de buitenwereld te tonen waar we voor staan. Maar voor die goedkeuring
er komt, zal er nog uitgebreid moeten worden gediscussieerd en geschreven.
SFL steunen doe je in de eerste plaats door contact te houden en deel
te nemen aan onze discussies. Je kunt ook andere geïnteresseerden
meenemen of adressen doorgeven van mensen die mogelijk geïnteresseerd
zijn. Met een actievere deelname zijn we natuurlijk ook heel blij. Iedere
hulp, hoe beperkt ook, is welkom. Financiële steun wordt eveneens
erg gewaardeerd omdat we ondanks de aanwezigheid van jongeren niet konden
rekenen op een milde Europese toelage. De meeste onder jullie krijgen
waarschijnlijk onze elektronische berichten over de komende activiteiten.
Om je in of uit te schrijven op die lijst kun je bij de onthaaltafel terecht.
Mensen die niet over een internetadres beschikken en toch graag op de
hoogte worden gehouden, kunnen dat ook daar melden.
We hebben nog heel wat werk voor de boeg, maar met de inzet van iedereen,
denk ik dat we het komende werkjaar onze eis voor een écht soeverein
en sociaal Vlaanderen nog luider kunnen doen klinken.
Bedankt voor jullie aandacht.
Jan Van Ormelingen - Aalst, 21 augustus 2005
|
